Amir Hatefi Nia

یک بسته سیگار، برای مرثیه‌ی قوچان... کم است/رضا بروسان، الهام اسلامی و دخترشان -لیلا- از دنیا رفتند

2011-12-05T20:58:00.007+03:30

همدان‌ام،
بعد از نود روز نشسته‌ام در جمع رفقا و همکلاسی‌های سابق،
اس‌ام‌اس می‌رسد، می‌رسد، می‌رسد، دوباره می‌رسد:
متاسفانه رضا بروسان، الهام اسلامی و دخترشان درگذشتند ؛ و برگزیده‌ای از شعرهای این دوعزیز در مورد مرگ.
دهان‌ام باز می‌شود، و با فرستادن فحش‌های رکیک حرص‌ام را خالی می‌کنم، و نگران این هم نیستم که فلان وجهه‌ی نسبت داده شده به من لگدمال شود، همین که حرص‌ام خالی شود کافی‌ست
شما هم خواستید امتحان کنید:
...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
این را هم به دوستان و همکاران روزنامه‌نگارم بگویم:
از توی شعرهای این دو عزیز می‌شود تیترهای نابی اختراع کرد، حیف و میل‌اش نکنید
من یکی حال‌ام بد است، حوصله‌اش را ندارم

در حال و هوای سینما/فیلم شب‌های زغال‌اخته‌ای من/اعتماد

2011-12-04T20:46:00.006+03:30

جرمی عزیزم
توی چند روز گذشته یاد گرفتم چه‌جوری به مردم اعتماد کنم
و خوشحال‌ام شکست خوردم
بعضی وقت‌ها ما مردم دیگه‌ای رو توی آیینه می‌بینیم
هر انعکاسی من‌و شبیه خودم می‌سازه
الیزابت
*الیزابت(نورا جونز) ؛ شب‌های زغال‌اخته‌ای من

*الیزابت(نورا جونز) ؛ شب‌های زغال‌اخته‌ای من

شعر/رویا پویا

2011-11-30T23:43:00.002+03:30

غروب
چای را پاشیده بود
روی پرده‌ها و دامن‌ات

شب
که شش ماهه بود و هنوز
صبح نزاییده بود
با لحن پرحرارت‌اش
تن را بیرون کشیده از پیراهن
و گردنبند عقیق
با دوازده کره‌ی بی‌مکان
پاره شد از بند
از درد
که آویز گردن‌ات بود

حالا نوبت توست
از غروب‌های دوازده‌گانه سُر بخوری
و ساعت دیواری لنگ لنگان
ایستاده بر عقربه‌های کوتاه و بلندش
تو را طی کند

شعر غروب/مجله‌ی الکترونیکی وازنا/مهر 1390

شعر/حافظ موسوی

2011-11-30T23:31:00.003+03:30

در نیشابور
کولی فال‌گیر به من گفت:
-تو گمشده‌ای داری!
و من تمام جیب‌های خودم را گشتم

در تهران
فال‌گیر فال قهوه به تو گفت:
-تو گمشده‌ای داری!
و تو عینک‌ات را از روی میز برداشتی

در نیشابور
کولی فال‌گیر از من پرسید:
-مسافری؟! تو مسافری؟!
پس این پرنده‌ای که در کف دست‌ات پیداست
چرا نشانه‌های این‌جا را دارد؟!

در تهران
فال‌گیر فال قهوه به تو گفت:
-تو اهل این‌جا نیستی؟!
به موطنت برگرد
آن‌جا، مردی به چشم‌های تو دل بسته است

حالا من در تهران‌ام
تو در نیشابور
فال‌گیر فال قهوه به من می‌گوید:
-در طالع تو سفر می‌بینم
کولی فال‌گیر به تو می‌گوید:
-در طالع تو سفر می‌بینم
تو بی‌درنگ به تهران بر‌می‌گردی
من بی‌درنگ به نیشابور

شعر فال/فصل‌نامه‌ی انشا و نویسندگی/سال دوم 1389/صفحه‌ی 6

شعر/احمد حیدربیگی

2011-09-14T15:53:00.005+04:30

كدام؟

گفتم: زنده‌باد
گفتی: مرده‌باد
گفتم: مرده‌باد
گفتی: زنده‌باد
كدام بايد بميريم؟
من، در زادگاه خويش؟
يا تو
در سرزمين من؟

گناه

گناه آن نبود
كه با جرعه‌ای
ناهموار را بر خود هموار كرديم
و نگاه‌مان
بر زيبایی درنگ كرد
كه هر دو را
تازيانه از دوش‌مان بر‌می‌داشت
گناه؟ آن بود
كه در ما
انديشه‌ای رویيد
با ميوه‌ی ممنوع
و ترديد و پرسش
در صعوبت زيستن
كه تشنگی نياز اندام‌هاست
و عشق
ضرورت تكثير
و تكامل
عدالت موعود
در بقای نيرومند
و رسالت نان
كه باور نداشتيم
در كشتن
يا مردن
و حال
زور در بازو
كالاي بنجل بازار است
كه "عدل" را به دوش می‌كشد
و در كيسه
ديوهای فرمان‌بر
چقدر نوشتيم؟
و بچه‌های تنبل كلاس
به دست‌های جوهری‌مان خنديدند
كه پيش از ما، دريافتند:
"‌كاسب حبيب خداست"
نيمه عمری كمتر گذشته‌است
كه كتاب‌های‌مان را می‌خرند
برای چشم‌نوازی
زر‌كوب
هم‌رنگ
و هم‌قد
تا بهای نانی باشد
از صبحی
تا صبحی
در حجره‌های‌شان قلم می‌زنيم
در بردگی حساب‌ها
در روزگار تقاعد
و ساعات شرعی

تنهایی‌ات را به دوش من بگذار/همدان،انتشارات شهر‌ اندیشه/1380

شعر/میلاد کامیابیان

2011-09-12T23:34:00.004+04:30

مثل یک جاده
که مهاجر دیگری آماده کرده باشد
آمده‌ام که راه خودم را بروم
حالا از این تن
که وطن من است
تا تو
که در مرز من می‌تنی
چند زن و روز دیگر را باید بخوابم؟
چند کیلومتر دیگر زمین بزنم؟
چقدر سگ‌دو بریزم توی جاده
تا برسد؟
تا به تو برسد

تا تا به تو برسد
چقدر الف راست کنم خط بزنم؟
چقدر قامت ببندم و خم کنم؟
چقدر کم کنم از خودم سر بزنم
تا به تو برسد تا؟
تا به تا تو برسم حتا؟

اما عشق
که همیشه من تو من یارگیری می‌کند با من
گیر کرده توی من بازی می‌کند با تُو
تا تیم بسازد از ما با من تو من
تا تُو تو من
از من تو تُو
تُو تو من
اصلن
چقدر من از ما کم کنم تا به تُو برسم؟
به خود خود تُو برسم؟
به تُوی تُوی تُو
توی تُوی تُو
که توی این مکالمه‌ی تن به تن
باز به تو رسیده‌ام

حرف بزن

دست بزن

صدا بزن

همه‌ی راه‌ها به‌زن ختم می‌شود از من
که می‌خواستم راه خودم را بروم
چرا؟

شعر مکالمه/پوئتیکا(وبلاگ میلاد کامیابیان)/7 دی 1389

شعر/فردین نظری

2011-09-10T02:34:00.004+04:30

1
فاحشه‌ها
خواهران تني من‌اند
قديسه‌هايي كه كلاه سرشان مي‌رود
كلاه از سرشان برداشته مي‌شود
و برای‌شان كلاه جديد سفارش مي‌دهند

2
اندامت را مي‌شکافم
با تمام خرده‌ريزهايت
تا در حاشيه‌ی دفترم زيست کني
ع ش ق يعني اين:
که موريانه‌ي هم باشيم
و از هم
کوتاه نياييم

3
مرا ببخش
که نمي‌خندانم‌ات
و سر‌شانه‌هايت را لمس نمی‌کنند انگشتان جزامي‌ام
نيمه‌اي از من سگي‌ است
که مدام در استخوان‌هاي شهر زوزه مي‌کشد

4
به زنم گفتم:
برایت خانه می‌خرم!
باور نکرد
«شاعر که خانه نمی‌تواند بخرد مرد!»
به فاطمه گفتم:
برایت از درخت همسایه انار می‌چینم!
باور نکرد
«شاعر که از این کارا بلد نیست بابا!»
گفتم:
دریا را می‌آورم توی اتاق برای‌تان!
باور کردند
و دوتا ماهی کوچولو شدند
برای دریایی که از پله‌ها بالا می‌بردم

مجموعه شعر در م ي زن ن د !...، هم‌چنین دفتر شعرهای کوتاه

شعر/مهدی اشرفی

2011-09-10T02:09:00.003+04:30

چه‌قدر
در ته ليوان‌هايي كه سر كشيده‌ايم
عكس تو را ديديم و نفهميديم
شايد
اين بادي كه پنجره را به هم مي‌زند
ادامه‌ي دست ما باشد

و كلاهي كه آن‌ طرف افتاده
ادامه‌ی سري‌‌ست
كه به تو فكر مي‌كند

به خياباني فكر كن
كه يك طرف‌اش كودكي ايستاده
يك طرف‌اش
پيرمردي

من
به دست‌ام فكر كردم
كه مي‌تواند
ادامه‌ي عصايي باشد در سال ها بعد
و بارها
از سايه‌ي درختي ترسيدم
كه پيرمردي
به خاطر عصاي چوبي‌اش
از آن تشكر مي‌كرد

ترسيدم
ادامه‌ي اين دست
برسد به چاقويي خون‌آلود
ترسيدم
و دست‌هايم را در جيب‌هايم پنهان كردم

ديگر مي‌دانستم پيري
پيراهن سپيدي‌ست كه مي‌پوشيم
و تنها مرگ است
كه در عكسي دسته‌جمعي
همه‌ي ما را يك‌رنگ مي‌كند
مثل لباس‌هاي رنگي درون كمد
كه وقتي در بسته مي‌شود
همه
يك‌رنگ مي‌شوند

شعر ادامه/عکس‌های رنگی(وبلاگ مهدی اشرفی)/7 خرداد 1390

حالا بیا و هی جوش بترکان

2011-09-08T20:07:00.010+04:30

می‌گوید: سوره یک دانشگاه هنری و فرهنگی‌ست، درست نیست یک کانون ادبی نداشته باشد، امیر تو که در حال جر دادن ...ات در راه ادبیات هستی، این هم روی‌اش. (حسام می‌گفت، که یک آدم شیت با فکرهای خوب است و یک کارت پایان‌خدمت هم دارد)
می‌گوید: باید بچه‌های ادبیاتی سوره را جمع کرد؛ دست‌شان را گرفت، عصرشعر برگزار کرد، جشنواره به‌پا کرد، شاعرهای کله‌گنده و درست و حسابی را دعوت کرد، امیر ناسلامتی ادعای تو در این زمینه ... خر را هم پاره می‌کند. (آ-ک می‌گفت، که برخلاف دکمه‌های شلوارش دهانی با زیپ همواره باز دارد، که من می‌گذارم‌اش به حساب جربزه‌ی غلیظ آرمان‌گرایانه‌اش، اندام خوبی هم دارد)
می‌گوید: امیر تو فقط بگو هستی...
من هم می‌گویم هستم، اما شاید نتوانم بی‌خیال درکه و توچال و ویلای باحال شوم، این قالب آنارشیست ما در هیچ چارچوبی جای نمی‌گیرد، البته شاید کرم از خودمان است، زیادی ...گشاد شده‌ایم.
...
خیلی از دوستان ادبیاتی و روزنامه‌نگارم از فعالیت‌های دانشجویی خیری نبرده‌اند، نه این که آدم ترسویی باشم که جرأت ریسک کردن را نداشته باشد و تنها با گذشته‌ی اطرافیان‌اش به راه پیش‌‌رو نگاه می‌کند ها، نه، اما عقل تا حدودی پاره‌آجر برداشته‌مان چیزهایی را هنوز تشخیص می‌دهد و آن‌قدر از این جنبه(عقده و کمبود هنری و ادبی) از جاهای دیگر و با کس‌های دیگر ساپورت و ارضا می‌شود که بتواند بی‌خیال این جوش ترکانیدن سگ‌دوهای دانشجویی شود. اما این‌بار نه این‌که خواسته باشم مرام به‌خرج دهم و درخواست یک‌سری از بچه‌ها را پذیرفته باشم، به خاطر اثبات چفت‌و‌جور نشدن جسم و زبان تابوشکن‌مان قبول کردیم و در پارت نخست برنامه‌ای برای تعبیه‌ی مثلن بروشوری که برای‌مان خبرپراکنی کند را گذاشتیم، متن‌اش را هم هل دادند روی دوش ما، که شانه‌ی خالی‌مان را هی و هی و هی پر کرده باشند از همان ابتدا؛ برای‌شان نوشتم:

شعری که زندگی ست...
کانون ادبی هورنو راه‌افتاد
برای نام‌نویسی
به امورفرهنگی سری بزنید
(با فونت بولد جلال، بدون حاشیه، سنتر)

برگه را چاپ کرده بودند و برای انداختن مهر و تکثیر به تعداد لازم و دیگر چیزها برخلاف میل‌ام در جوارشان راهی دانشگاه شدم؛ آدمی که نشسته روی صندلی(که ممکن است باشد، نباشد، برود، بیاید، سکوت کند، حرف‌شنو باشد، یک خنثای تمام‌عیار و یا یک جوششی واقع‌گرا که سر و گوش‌اش بجنبد مدام) برگه را می‌گیرد و می‌خندد و روانه‌ی کشوی سمت چپ میزش می‌کند و به کناردستی‌اش دستور می‌دهد برگه‌ای با این متن تهیه کنند:

قابل توجه کلیه دانشجویان دانشگاه سوره:
کانون شعر و ادب دانشگاه سوره از علاقه‌مندان دعوت به همکاری می‌کند
جهت کسب اطلاعات بیشتر به امور‌فرهنگی و فوق‌برنامه مراجعه نمایید
(با فونت نستعلیق، حاشیه‌ی درست یادم نیست گل یا کیک؛ سطری از راست شروع شده بود و تعدادی هم از وسط، هم‌چنین با درج شماره تلفن)

عجیب بود عصبانی نشدم، عجیب بود به رگ آرمان‌گرایی و ایده‌آلیستی‌ام برنخورد، به رگ دانشجویی‌ام، ادبیاتی‌ام، اما حقیقتن خشک شده بودم و چیزی که نمی‌زدم حرف بود، تا آخرش را گرفتم و رفتم؛ تا آخر همکاری چندساله را، تا آخر همه‌ی کج‌فهمی‌ها و مسئله‌ی نخ‌نما‌شده اما تلخ ممیزی را...
شانه‌ی خالی خالی خالی‌ام برای تمام بچه‌ها رو شد، و قالب آشوب‌ناک دوست‌داشتنی‌ام که داشت به بروکراسی مسخره‌ای تن می‌داد را بازستاندم، از خودم، بچه‌ها، آدم روی صندلی، سوره؛ و رفتم درست روی پل‌عابر بغل دانشگاه، سیگاری گیراندم، حرف زدم، خندیدم، برف‌بازی کرم، زیر نور خورشید آفتاب گرفتم،
بعد
آرام آرام
از پله‌های پل‌هوایی
پایین آمدم

سنجاق: ترانه‌ی همه در کنار برج نگهبانی، باب دیلن

یادداشت/فریاد ناصری

2011-09-04T20:27:00.004+04:30

در کلاسی که دانش‌ آموزان‌اش تا رسیدن به این‌جا یک کتاب هم نخوانده باشند। دانش ‌آموزانی که برای امام‌شان به سینه زده‌اند. بی آن‌که توالی نام و آمد و رفت‌شان را درست بدانند. دانش ‌آموزانی که حتا نسبت علی و محمد را درست نمی‌دانند و نام پدرهای‌شان را. چه می‌توان گفت؟ شعر؟ داستان؟ فلسفه؟ مگر نه یک بستری باید باشد که در آن‌جا عقل و خرد را نشان‌شان بدهی تا هر کدام راه بودن خود را به فراخور درک و دریافت و محیط‌‌اش پیدا کند؟
سعی کرده‌ام از اول مهر که آمده‌اند از دل همان چیزهایی که بی اندیشه، تعصب‌اش را صاحب شده‌اند. چیزهایی نشان‌شان بدهم که دروغ را دشمن می‌دارد و تسامح و تساهل با ادیان را پیش می‌کشد و انواع راه‌های شدن و بودن را، گاهی هم سوالی و حرفی و سطری از شعری با کلی به حرف نشستن تا الان‌اش این شده است. امیدوارم که تکانی داده باشدشان.
مردم دشمن آن‌اند که نمی‌دانند. علی پسر ابی‌‌طالب
نیکی و بدی در جهان یک‌سان نیست. بدی دیگران را عاقلانه با کار نیک پاسخ بده تا دوست و یار تو گردد. فصلت-34
مردم خواب‌اند وقتی می‌میرند بیدار می‌شوند. محمد پیام آور اسلام
یک ملک با کفر دوام می‌آورد اما با ظلم هرگز نمی‌تواند پایدار بماند. محمد پیام‌آور اسلام
خداوند انسان را به شکل خودش آفرید. محمد پیام‌آور اسلام
دل‌های آن‌ها مریض است و آن‌ها را عذاب دردناکی خواهد بود. بدین سبب که دروغ می‌گویند. بقره- 10
هر مسلمان و یهود و نصارا(مسیحی) و ستاره‌پرست که از روی حقیقت به‌خدا و روز قیامت ایمان آورد و نیکوکاری پیشه کند. البته از خدا پاداش نیک یابد و هیچ‌گاه بیم‌ناک نخواهد بود. بقره-62
یک ساعت تفکر برتر از هفتاد سال عبادت است. گفته‌ای از اهل محمد(؟)
سوال: آیا به قیامت(به‌هر نحوی) ایمان دارید؟ آیا به‌خدا باور دارید؟ اگر تمام مردم به ‌خدا و قیامت ایمان دارند، پس چرا این همه جرم و جنایت و رفتار غیر انسانی از آن‌ها سر می‌زند؟
ما به هر قومی شریعتی مقرر کردیم و اگر خدا می‌خواست همه را یک امت می‌گردانید. مائده-48
عهد و قسم‌های خود را برای فریب یک‌دیگر و کارهای فاسد به‌کار نبرید. نحل-92
اگر دین ندارید لااقل آزاده مرد باشید. حسین پسر علی
هرگز مپندارید که خدا از کار ستم‌کاران غافل است بلکه کیفرشان را به تاخیر می‌اندازد تا روزی که چشم‌های‌شان خیره و حیران شود. ابراهیم-42
اولین چیزی که خلق شد، اندیشه است. سهروردی
تقوای کامل این است که آن‌چه را که نمی‌دانی بیاموزی و آن‌چه را که می‌دانی به‌ کار ببری. محمد پیام آور اسلام (با آن معیار ارزش درنزدخدا بسنجید که تقواست)
به تعداد تمام انسان‌ها به سوی خدا راه هست. گفته‌اند حدیث قدسی
کسی که به ظالم یاری دهد، ظالم اول بر خود او مسلط می‌شود. محمد پیام‌آور اسلام
آن‌چه از رنج و مصیبت به شما می‌رسد همه از اعمال زشت خودتان است در صورتی که خدا بسیاری از اعمال بد را عفو می‌کند. شوری- 30
ادب مرد به ز دولت اوست.
اگر کار دنیایت خوب باشد برای دینت نگران نباش। صادق پسر باقر
پانوشت( نخوانید، مفت ضرر کرده‌اید):
امروز آن‌قدر جان‌ام تازه بود که نمی‌دانستم چه‌کار کنم. حیف پروژه داده بودم و آخر سال نزدیک؛ مخصوصن که شیفت صبح، سال سومی‌ها بودند و تنبلی‌شان هم مضاعف. دست بر دهان گذاشتم و عربده را خفه کردم. شیفت بعداز‌ظهر سال دومی‌ها بودند. خوب درس می‌خوانند. خوب رفیق شده‌ایم با هم. عید به‌جای تکلیف عید بردم‌شان کتاب‌خانه‌ی عمومی، عضو‌شان کردم و نفری دوتا کتاب دادم دست‌شان.
داشتند نقشه می‌کشیدند چه غرق هم شده بودند. حالا ناکس‌ها روزی که خودشان بخواهند شلوغ کنند، خدا را هم بنده نیستند. امروز که من دلم شلوغ کردن می‌خواست. دلم حرف زدن می‌خواست. هر چه می انداختم وسط نمی‌گرفت. آخر سر مستقیم گفتم: بچه‌ها نقشه‌ را بی‌خیال شوید. فکر کردند که می‌خواهم کلاس را تعطیل کنم. گفتم چند تا سوال دارم. آتش شلوغی در گرفت. دلم می‌خواست بگویم: بلند شید بزنیم میزها را خرد و خمیر کنیم.
گفتم: بهترین چیزی را که الان در زندگی‌تان دارید، چیست؟ گفتند. پرسیدم: بهترین چیزی که دوست دارید داشته باشید؟ گفتند. پرسیدم: بهترین آدمی که می‌شناسید؟ گفتند. پرسیدم: جایی که دوست دارید زندگی کنید؟ گفتند. حالا هر کدام از این گفتندها خودش قصه‌ای‌ست که بماند.
یکی گفت: آقا بپرس کی را دوست داریم؟ دیدم عشق چه جسور است. چقدر دوست دارد دیده شود. خودش را نشان بدهد. فریاد بزند. گفتم: خب! کی را دوست دارید؟ یکی از آن ته داد زد: آقا دوست دخترم را. بچه‌ها زدند زیر خنده. اما او خیلی جدی به اطراف‌اش نگاه می‌کرد. انگار آتشی در آبی. دیدم هنوز چیزی نشده عشق بزرگی خودش را نشان می‌دهد. اولی هم که گفته بود از دوست داشتن بپرس گفت: آقا! من هم دوست دخترم را. اگر می‌خواهی اسم‌اش را بدانی از برادرم بپرس. گفتم: می‌داند؟ گفت: آقا همه‌ی فامیل‌مان می‌دانند. حالا یک‌ربع مانده کلاس تمام شود. یکی گفت: آقا خودت هم به این سوال‌ها جواب بده! یک‌هو انگار کلاس منفجر بشود. آقا، آقایی راه انداختند که صدا به صدا نمی‌رسید. گفتم: باشد برای یک وقت دیگر. مگر می‌رفتند. که تا نگویی نمی‌رویم؟ گفتم جلسه‌ی آخر سال می‌گویم. یکی گفت یادمان می‌رود. دیدم یکی بلند شد و آمد پای تخته. به رسم خودم که برنامه‌های آینده را گوشه‌ی تخته می‌نویسم که یادم نرود، نوشت: سوال‌هایی که آقا باید جواب بدهد.
تو می‌گویی چطور بگویم که تو را دوست دارم؟ اصلن می‌شود به این دل گنجشک‌ها گفت، من تو را دوست دارم. آخر گفته‌ام دروغ نگوییم به‌هم. گفته‌ام هر که دروغ بگوید: ترسوست.
طرب امروزم، کار دستم داد. این‌ها از این طلب‌شان کاش دست بردارند. فردا باید یک‌جوری، وقتی که حواس‌شان نیست، آن گوشه را پاک کنم.
پی‌نوشت بی‌ربط: این آخرین پست از برای دل خودم‌ بود। چند روز دیگر به‌ حال و هوای قبلی برمی‌گردیم। به قول دوستان روشنفکر، جدی می‌‌شویم

شیوه‌ی عاشقیت یا درحاشیه‌ی تخته‌ی کلاس/مکتوب‌های خشتی(وبلاگ فریاد ناصری)/29 فروردین 1389

شعر/علی‌رضا نوری

2011-09-04T18:04:00.005+04:30

همیشه دل‌ات می‌خواست
در قبایل عرب به دنیا می‌آمدی
زنده به‌ گور‌ات می‌کردند
من از راه می‌رسیدم
با مردان قبیله می‌جنگیدم
دست چپ‌ام را قطع می‌کردند
می‌انداختمت پشت اسب
به‌تاخت از صحرا تا همدان می‌آمدیم
یک‌راست می‌بردمت سر‌ گذر
برای‌ات لباس‌های دست‌ دوم می‌گرفتم
ببخش اگر دست‌ام خالی‌ست
قلب مادر خرج می‌خواهد
یللی تللی‌های خیابان بو‌علی خرج می‌خواهد
اگر ناراحتی
بر‌می‌گردیم عقب‌تر
به کشتی نوح
به گوشه‌ی عرشه
آن‌جا که موهای‌ات را رو به غروب شانه می‌کردی
پسر نوح عاشق تو بود
به خاطر چشم‌های تو رفت بالای کوه
از آن سمت که پایین آمد
دختران زیر آبشار گنج‌نامه رخت می‌شستند
آوازهای غریب می‌خواندند
تو هم آن‌جا بودی
با آن لباس نارنجی
با لهجه‌ی کردی‌ات
که از من حرف می‌زدی
که قرار است برگردم قبایل عرب
مردان قبیله پوست‌ام را بکنند
دهان‌ام را پر کنند از نمک
من و تو حق به جانب بودیم
اما حق به جانب ما نبود
ما نمک‌گیر این زندگی شدیم
آرزوهای‌مان در گوشه‌ی کشتی جا‌ماند

شعر شماره‌ی31/دلقک‌ها گریه می‌کنند/آهنگ‌ دیگر/1390

برای ده ماه‌گی گوشه‌ی شکسته‌ی شیشه‌ی سمت چپ عینک‌ام

2011-08-31T02:43:00.007+04:30

حرف شنبه، اولین روز مرداد نود،
نزدیکی‌های غروب بود، دست دادم، خداحافظی کردم، داشت‌ام از ایرانشهر می‌زدم بیرون، باران گرفت، سر‌‌م را انداخت‌ام پایین، یکهو دیدم انقلابم، کتاب‌سرای نیک، همین‌طور نگاه می‌کردم، به ماهی مست رسیدم اورهان ولی، هنوز چاپ‌اش تمام نشده، پنج سالی می‌شود، یک کتاب خاطره‌انگیز،
برگشت‌ام همدان، نشست‌ام کنار نادر حقی، در خانه‌اش، دارد سیگار می‌کشد، از دهه‌ی هفتاد می‌گوید، از این‌که مجموعه شعرهای‌اش نادیده گرفته شد، کتاب ترجمه‌اش را جمع کردند، نگذاشت‌اند حرف‌اش را بزند، دست‌اش را می‌برد بین کتاب‌های چیده شده در لا‌به‌لای ظرف‌های اتاق، ماهی مست؛ اورهان ولی، از این کتاب حتمن خوش‌ات می‌آید، بخوان‌اش، برای تو،
کتاب را بر‌می‌دارم و با ضمیمه کردن پنج تای دیگر بیرون می‌زنم، باران هنوز هم می‌بارد، نعیمی(زیبا، مهربان، 22 ساله، بچه ی تئاتر) به یک نمایش دعوت‌ام کرده(تئاتر‌شهر)، الآن درست خیابان فلسطین‌ام،
سلام آقا، میخوام شیشه‌ی عینکم‌و عوض کنم،

از یه عشق قدیمی بی پیر خلاص شدم
دیگه تموم زنا خوشگل‌ان
پیرهن‌ام تازه‌س
حموم کردم‌و ریش‌ام شیش تیغه‌س
بهار اومده
صلح شده
خورشید می‌تابه
می‌زنم به کوچه
همه آروم‌ان
من‌ام آروم‌ام

خیال، ماهی مست، اورهان ولی، یغما گلرویی، نگاه

سنجاق: ترانه‌ی عاشق شدن فایده نداره، کورس سرهنگ‌زاده

شعر/امیر هاتفی نیا/روزنامه فرهیختگان

2011-08-14T12:58:00.001+04:30

http://www.farheekhtegan.ir/content/view/26663/40

یادداشت/امیر هاتفی نیا/روزنامه شرق

2011-05-20T15:11:00.001+04:30

متن این یادداشت تا چند روز دیگر می آید اینجا.

یادداشت/امیر هاتفی نیا/دوماهنامه ادبی الفبا

2011-05-20T15:09:00.002+04:30

متن این یادداشت تا چند روز دیگر می آید اینجا.

نوشته بود (می بینی امیر)

2011-01-31T21:18:00.009+03:30

۱.
کشف بزرگ من
شاعر کوچکی ست
که جهان را می‌سراید
و پروانه ها
بر سرانگشتان کوچکش
بوسه می‌زنند
۲.
امیر عزیز
آدراپانا
شهر کوچکی ست
اسبت را بردار
ما باید
به فتح قله‌های جهان برویم
۳.
فکر کن امیر
می‌توانی
پرندهٔ کوچکی باشی
که زمین
با همهٔ بزرگی اش
با حسرتی عمیق
پروازت را
تماشا کند
۴.
امیر عزیز
تو شعر هستی
و شعر خود زندگی ست
تو خورشیدی و زندگی
در نگاهت جاری ست
و من
برای تو چه می‌توانم کرد
جز آنکه در زلال شعر‌هایت
غوطه ور شوم
۵.
امیر عزیز
جهان کوچک است
اما فتح این دنیای کوچک
عزمی بزرگ و صبری شگفت می‌خواهد
با این همه
روزی به قله خواهی رسید
که از دوستانت
تنها
خاطره ای
همراه داری
و زخم‌هایی که توشهٔ راهت کرده اند
و کوله باری از شعر
تو معصومانه دوستشان داری
و آن‌ها مذبوحانه تکفیرت می‌کنند
و گناه‌شان را
به گردن قسمت می‌اندازند
دوستشان بدار و
گاهی برایشان شعری بخوان
تو باید پرواز کنی
و این یعنی:
مرد با درد تنها سفر می‌کند
۶.
می‌بینی امیر
دنیا آنگونه که می‌خواستیم نشد
تن‌ها نگاه مهربان تو بود
وگرنه
جهان بر مدار سنگدلی می‌چرخد
کوچ پرنده‌ها کمر جنگل را شکست
و کوه‌ها و دریاها
در غرش نابه هنگام
گلولهٔ صیادان
بر مزار پلنگ‌ها و نهنگ ها
مویه می‌کنند
گیسوی پریشان بیدها
و چکاچاک تیغهٔ باد‌ها...
نه، خبری از قاصدک‌ها نیست
اما نگاه تو تنها تسلی شاعری است
که زخم بند سینهٔ مجروحش باشد
شاعری که جهان را دگرگونه می‌خواهد
مثل مهربان نگاه تو
اما دریغ
جهان بر مدار سنگ می‌چرخد

برای یک دوست/نامش شقایق ....... است/2

2011-01-29T17:22:00.003+03:30

نوشت: یه خبر خوب، مریضیم داره خوب می‌شه، خیلی خوشحالم، باورت می‌شه؟
گورپدر مرض مریضی چرا که نه؟ باورم می‌شود، خوب هم می‌شود.
آبان تا دی، نود روز سرد و بارانی؛ تقویم سینمایی‌ام را باز می‌کنم، و امروز: ۲۱/۱۰/۱۳۸۹ را سبز می‌کنم، به یاد خندیدن‌هامان پشت گوشی، به یاد قرارهای همیشه و هرگز، به یاد خوشحالی تو، خوشحالی من، به یاد همدان....
آخرین دفتر فروغ را بردار، تا گنجنامه را قدم بزن، کنار آبشار یخ زده‌اش بنشین، برگه‌ای از میان اولین دفترت بکن، و با خطی درشت بنویس:
برای فروغ
ایمان بیاوریم به پایان فصل سرد...

امیر هاتفی نیا 21 دی 89 ساعت 12:13 تهران خیابان ایرانشهر

سال های سگی

2011-01-04T21:43:00.002+03:30

* بندهایی از این پست خطابه ای ست به همه ی کسانی که از صمیم قلب دوستشان دارم، اما از بدِ روزگار کثیف اند و پست ؛ و هنوز هم صحنه ی تئاتر را با زندگی اشتباه می گیرند و به هوش شخص "امیر هاتفی نیا" شک می کنند.
الف. آخرین باری که به وبلاگ "محسن توحیدیان" (دوست هنوز کشف ناشده ام) سر زدم، پستی گذاشته بود که تنها یک جمله داشت، با فونتی درشت و رنگی قرمز: "من، سگ نمی کشم". باور کنید من هم اهل سگ کشی نیستم.
ب. یلدا لطفش به خرید کردن از بازار تجریش است. هوا داشت تاریک می شد، پسری تکیه داده بود به نرده های کنار پل هوایی و ترانه ای گوش می داد که صدای بیش از حد بلندش تکه ای از آن را آویزه ی گوشم کرد، مردی از حقیقت داشتن حرف هاش دفاع می کرد، دارم زمزمه اش می کنم حالا... .
پ. شعر آدراپانا تا چن روز دیگه با شعری از "فردین نظری" و چن تا عکس جدید به روز میشه.
ت. خبرچین ها/از شبی می گویند که خروس می خواند،/چشم وزغ در شبنم می نشیند/کامیون هایی که بی توقف می گذرند/سان الوتریو یا باکره ی قدیس خاص ناپدیدشدگان/خاب می بیند شماره ی شانس را حدس می زند/اتاق پر از پچ پچ صداهاست/ سه پسر سرِ راه می میرند.
(شعر انکار، پابلو آرماندو فرناندس)
ث. به من می گویند عقلت را از دست داده ای/خوب گوش کن/وقتی به خیابان می روی/همه با انگشت نشانت می دهند/گویی می خاهند مغزت را متلاشی کنند/ کافی ست ماشه را بچکانند/بوم/پیشانی ات فرو می رود/مثل قوطی نوشابه./به کسی سلام نکن/موی سرت را شانه نزن، کفشت را واکس نزن/به تنهایی از خیابان رد شو/دست خُدت را بگیر، یقه ات را ببند/به هوش باش./می گویند، دیوانه را باش/سرت خاک گرفته/مثل قدیس چوبی که برای مراسم تدفین برده اند،/پاهایت را به تخته ای کرم خُرده میخ کرده اند./به دوردست چشم دوخته ای/نگذار گوشتت را بکنند/بگذار سنگسارت کنند/... .
(قسمتی از شعر به من می گویند عقلت را از دست داده ای، روساریو فره)
جیم. .../بی طرفانه می نویسم/اما به راه بی طرفی نمی روم/می گویند از شکنجه نگو/از کُند و زندان ننویس/این ها برای بی طرف ها/قابل تحمل نیست./آن ها هنوز می خاهند/از پروانه و گل/ابر و جن و ماهی کوچک برکه/بنویسم/زهی خیال باطل!
(قسمتی از شعر من پرونده ی گمشده ام، ماریو بندتی)
چ. لبریز شو از آینه یا آفتاب باش/از آسمان عبور نکن یا عقاب باش/...
(مطلع غزلی از دوست همواره و همیشه ام، نادر حقی)
ح. ...آملی با هر کاری که عادی و مرسوم نباشد مخالف است. و اعتقاد دارد که آدمی در صورتی به ترقی و تعالی می رسد که هر روز را مانند روز پیش بگذراند و کوچک ترین تحول و تغییری را نپذیرد. و حتا از من توقع دارد که حرکتی نکنم که کمی با روزهای پیش متفاوت باشد، و اگر یک مسیحی با ایمان بخاهد از اطاعت و تسلیم بی چون و چرا دست بردارد و راه های تازه ای برای توسعه و شکوه ایمان خیش بیابد، آملی با تردید و ملامت به او می نگرد.
(قسمتی از داستان سمفونی پاستورال، آندره ژید)
خ. برای من تعصُف نخُرید/چون لیاقت زندگی کردن را دارم و راضی ام/ناراحت آدم هایی باشید که به خودشان می پیچند و/از همه چیز شاکی اند/...
(قسمتی از شعر برای روباه ها، چارلز بوکوفسکی)
دال. ...مهم نیست کوتاه بنویسد یا بلند، شیک بنویسد یا نژند! آن چه را که باید می گوید، بدون محابا. جسارت ذاتی او را نمی شود حمل بر گستاخی اش نمود، یقینن دین اش را به اکسیژنی که تلف می کند پرداخته است.
(قسمتی از یادداشتی تفاهم آمیز برای یک شاعر، یادداشت نادر حقی بر شعرهای امیر هاتفی نیا)
ذال. جلوی کتاب فروشی های انقلاب بود که نیمکره ی سمت چپ مغزم یه جورایی شد، حسام(پسر، 21 ساله، سرِحال، دارای کارت پایان خدمت، دانشجوی رشته ی روابط عمومی) هم نفهمید چرا یهو نشستم رو سنگفرشاوو دستامو گذاشتم رو سرم... لعنت بر پدر و مادر کسی که در این مکان آشغال بریزد.
ر. برای هلیا و سردیِ این روزهاش:
در برابر آینه/یک جور زیبایی/در رختخاب/جور دیگر./گوش به شایعات نده/سرمه بر چشمانت بزن/گرگ و میش غروب/به قهوه خانه بیا/تا دل حسودان بسوزد./مردم حرفشان را خاهند زد/خیالت نباشد/مگر عاشق نیستیم ما؟
(شعر شایعه، اورهان ولی)
ز. قایقی خاهم ساخت/خاهم انداخت به آب/دور خاهم شد از این خاک غریب/که در آن هیچ کسی نیست که در بیشه ی عشق/قهرمانان را بیدار کند/...
(قسمتی از شعر پشت دریاها، سهراب سپهری)
ژ. .../حرف هایم مثل یک تکه چمن روشن بود/من به آنان گفتم:/آفتابی لب درگاه شماست/که اگر در بگشایید به رفتار شما می تابد
(قسمتی از شعر سوره ی تماشا، سهراب سپهری)
سین. .../باید امشب بروم/من که از بازترین پنجره با مردم این ناحیه صحبت کردم/حرفی از جنس زمان نشنیدم/هیچ چشمی عاشقانه به زمین خیره نبود/کسی از دیدن یک باغچه مجذوب نشد/هیچ کس زاغچه ای را سرِ یک مزرعه جدی نگرفت/من به اندازه ی یک ابر دلم می گیرد/وقتی از پنجره می بینم حوری/دختر بالغ همسایه/پای کمیاب ترین نارون روی زمین/فقه می خاند...
(قسمتی از شعر ندای آغاز، سهراب سپهری)
شین. .../من دلم سخت گرفته است از این/میهمان خانه ی مهمان کش روزش تاریک/که به جان هم نشناخته انداخته است:/چند تن خواب آلود/چند تن نا هموار/چند تن نا هشیار.
(قسمتی از شعر برف، نیما یوشیج)
صاد. من از نهایت شب حرف می زنم/من از نهایت تاریکی/و از نهایت شب حرف می زنم/اگر به خانه ی من آمدی، برای من ای مهربان چراغ بیاور/و یک دریچه که از آن/به ازدحام کوچه ی خوشبخت بنگرم.
(شعر هدیه، فروغ فرخزاد)
ضاد. .../همکاری حروف سربی بیهوده است/همکاری حروف سربی/اندیشه ی حقیر را نجات نخاهد داد/من از سلاله ی درختانم/تنفس هوای مانده ملولم می کند/پرنده ای که مرده بود به من پند داد، که پرواز را به خاطر بسپارم...
(قسمتی از شعر تنها صداست که می ماند، فروغ فرخزاد)
طا. کسی به فکر گلها نیست/کسی به فکر ماهی ها نیست/کسی نمی خواهد/باور کند که باغچه دارد می میرد/که قلب باغچه در زیر آفتاب ورم کرده است/که ذهن باغچه دارد آرام آرام/از خاطرات سبز تهی می شود/و حس باغچه انگار/چیزی مجردست که در انزوای باغچه پوسیده ست./حیاط خانه ی ما تنهاست/حیاط خانه ما/در انتظار بارش یک ابر ناشناس/خمیازه می کشد/و حوض خانه ی ما خالی ست/ستاره های کوچک بی تجربه/از ارتفاع درختان به خاک می افتند/و از میان پنجره های پریده رنگ خانه ی ماهی ها/شب ها صدای سرفه می آید/حیاط خانه ما تنهاست.
(شعر دلم برای باغچه می سوزد، فروغ فرخزاد)

امیر هاتفی نیا آذر 89 تهران

نوشته بود (مثل حرکات چاپلین متهورانه)

2010-12-28T14:33:00.006+03:30

شاعری که امیر هاتفی نیاست، نه امیر هاتفی نیایی که شاعر است.
یک شعر محض، مدرن، هیجان انگیز و مثل حرکات چاپلین متهورانه.
تلخ و گزنده مثل خود شعر، مثل خود زندگی ؛ کودکیِ فلسفه.
آنارشیست در سلول هایش گرگم به هوا بازی می کند.
شبیه شیمی دان ها کلافگی ِ منظمی دارد.

نوشته بود (همیشه ریلکس است)

2010-11-19T19:24:00.003+03:30

شعر امیر هاتفی با تمامیِ افت و خیزهایش شعر است و این در زمانه ی ما جای خوشوقتی است.
طنز گزنده ی هاتفی نه از سر بی دردی یا بی خردی است، بل از جانب یا وجوه دیگری ساپورت می شود! طنز وی آینه ی جامعه ی کمیک مشرق زمین به طور عام و خاور نزدیک به طور خاص است.
نمی شود گفت او سبک دارد، لیکن به لهجه ی خودش حرف می زند، حرف می زند چون چیزی از برای گفتن دارد و این خیلی خوب است ؛ شعر او، شعر زمانه ی ماست.
در عین حال جذب یا مجذوب دور و برِ خود نمی شود، مستقل حرف می زند، نه از اهالی شهر گفتار است، نه حراف است، نه به چند ساحت از زبان کاری دارد! یعنی نه فونتیک است نه پلی فونیک، اسیر وزن نیست اما هارمونی درونی خود را فقط و تنها برای خودش حفظ کرده است.
برون گرایی شعرش کمک می کند تا طیف مخاطبانش به حداکثر ممکن برسد، اما هرگز دچار روزمره ی ادبیات نیست ؛ هم هنر را برای هنر می خواهد، هم هنر را برای مردم.
خواب است یا بیدار نمی دانم، چنان که نمی دانم در رویا حرف می زند یا در بیداری.
خودآگاه شعرش مخاطب را به فکر فرو می برد و ناخودآگاهش مخاطب را مسحور سرّ و جادوی کلام بر جای باقی می گذارد.
مهم نیست کوتاه بنویسد یا بلند، شیک بنویسد یا نژند! آن چه را که باید می گوید، بدون محابا. جسارت ذاتی او را نمی شود حمل بر گستاخی اش نمود، یقینن دین اش را به اکسیژنی که تلف می کند پرداخته است.
گاه از کنار حجم و فورم می گذرد، گاه سری به سورئال می زند و گاه گریزی به سمبولیسم.
نه زیاد بی خیال گذشته است، نه نگران آینده ای است که معلوم نیست.
نمی فلسفد، اما متفکری دقیق است.
این خوب است که خیلی کم اهل قصه بافی است و همین به او کمک می کند تا ژانری مناسب برای شعر خود به گزین نماید و در عین حال به خودیت شعر نزدیک شود، اما ذاتن آدم خیال بافی نیست و این برای شاعری مثل او آفت است. واقع گرایی او گر چه از او شاعری اجتماعی ساخته، اما در آسمان شعرش کمتر رنگین کمانی پیدا میشود، آسمانی که از آن یکریز باران و برف می بارد.
هاتفی به شدت و به جدّ و جهد از مرز کلامش حراست و پاسبانی می کند، اهل بده بستانِ گلستانِ سخن نیست (البته نه در همه جا) و این یعنی: سرمایه گذاریِ قرض الحسنه ؛ نه سودی، نه بهری، نه حساب پس اندازی! اما خوب است که نزول خور یا رباخار نیست!
اهل همین خاک است، برای همین خاک می سراید، زیاد در قید و بند آسمان نیست، پایش را اندازه ی گلیمش دراز می کند، ولی ترسو نیست.
شعر او حالتی تدافعی دارد، به جای حمله دفاع می کند ؛ یک فوروارد مادرزاد و یک هافبک ذاتی است ؛ نه پرخاش می کند، نه می رنجاند.
همیشه ریلکس است، و این برای شعرش چشمه ی کوثر نیست!
...و این خوب است که با هیچ شاعری برادر نیست!
عمده ضعف شعرش این است که اهل داوری نیست، یا شاید حسن شعرش ؛ از شعرش دفاع می کند،
ولی نمی تواند به داوریِ بازی با کلمات بپردازد! هر چند شعر ورزشگاه فوتبال یا میادین کارزار نیست،
اما قضاوت در مورد آن چه که می کنی سبب می شود تا بتوانی به قضاوت دیگران نیز بپردازی ؛
کاری که همین الان من دارم می کنم، خوب یا بد مهم نیست، مهم این است که بتوانی دیگران را ببینی ؛
تو را میان هزاران هزار می بینم / مرا میان هزاران هزار پیدا کن.

برای یک دوست/نامش شقایق ....... است

2010-11-17T16:30:00.005+03:30

نوشت: بیمارستانم... .
گورِ پدرِ مریضی ای که پایت را به بیمارستان باز کند. حیف نیست؟ حیف نیست ساده از کنار اکسیژنِ دست نخورده ی "عباس آباد" و "گنج نامه" بگذری و تن به این ماسک های سبز و بدقلقِ بیمارستان بدهی؟ حیف نیست طراوت و تازگی دامنه ی "الوند" را رها کنی، روی تخت بخوابی و از پنجره ی رنگ و رو رفته ی اتاق گنجشک های روی درخت را تماشا کنی؟
بلند شو، قلمت را بردار، و حکایت زنانی را بازنویسی کن که ایستاده حتا روی تخت می خوابند.
بلند شو، قلمت را بردار، و "آدراپانا" و "هگمتانه" را مبهوت هنرنماییِ انگشت هایت کن.
بلند شو، قلمت را بردار...، دست های ظریف تو برای بلند کردنِ قلم و قلمو ساخته شده و گیتاری که با ناخن هایت نوازشش می کنی، سُرُم دیگر چه حکایتی ست دست بردار... .
قلمت را به دست بگیر، و جلوی کارنامه ی ادبی نویسنگان زن جهان یک علامت سُآل بگذار.
قلمویت را بردار، "پیکاسو" بدون شک "گرانیکا"یش را با به تماشا نشستنِ تابلوهای تو کشیده است.
گیتارت را کوک کن، "لیلی افشار" می خواهد در ایران زندگی کند.
نوشت: بیمارستانم... .
گورِ پدرِ مریضی ای که پایت را به بیمارستان باز کند.

امیر هاتفی نیا 24 آبان 89 ساعت 12:57 تهران چاهارراه کالج

در سوگ دوست/نامش احمد شهبازی است

2010-11-16T12:13:00.004+03:30

هیچی... فقط این که ایمان دارم همون طور که "غزاله" برای حلق آویز کردنش تو روستای "جواهرده رامسر" دلیل داشت، احمدم بی دلیل این کارو نکرده... دو تا از اس.ام.اساش: 09.05.88 12:47/:Na az romam na az zangam/Haman birange birangam/Bia bogshay dar bogshay deltangam...(Akhavan Sales) 17.07.88 09:27/:Exus.man kharej az shahram age residam hatman miam

شال و کلاه مشکی ات را بپوش احمد شال و کلاه مشکی ات را بپوش احمد چشم های سبز تو میراث درخت های تنومند "گردنه" است، شال و کلاه مشکی ات را بپوش و با نگاه کردن به ساعت گوشی ات ما را بیشتر از این میان این مقبره تنها نگذار، شال و کلاه مشکی ات را بپوش احمد برای نذر کردن آن چه در سینه ی توست آسمان گوش به زنگ شده است و سبزه های زردِ "پارک جنگلی" سرِ پا ایستاده اند، شال و کلاه مشکی ات را بپوش احمد از "آرایشگاه جمشید" وقت گرفته ام و نشسته ام میان "میدان بربری" بیا و بگو: امیر، کار تازه؟ شال و کلاه مشکی ات را بپوش احمد از "کتابخانه ی رجایی" قرض گرفته بودی کارتت باطل شده بود خاهشن "دفترهای سبزِ شریعتی" را این بار هم نیار فقط شال و کلاه مشکی ات را بپوش شال و کلاه مشکی ات را بپوش احمد من تابِ بیرون از شهر بودنت را ندارم حالا بگو به من بیرون از کجا شده ای که با گذشتن از هر خیابان و کوچه ای چشم هایم به تیریپ مشکی ات روشن نمی شود شال و کلاه مشکی ات را بپوش احمد امروز سه شنبه است و صندلی های سرد "انجمن دیدار" انتظار تو را هوار می کشند برایم از "اخوان" شعری بفرست و با فونت پینگیلیش ادامه اش بنویس: که فردا شعری از "فروغ" خواهی خواند کاش همه چیز درست می شد با یک پیام।

امیر هاتفی نیا غروب جمعه ی 21 آبان 89 تهران تماشاخانه ی سنگلج

داستان1Story

2010-10-26T11:39:00.002+03:30

درست یادم نیست کدام ترانه ی "نرودا" را آن روز زمزمه می کرد، اما رنگ شال گردن قرمزش هیچ وقت از یادم نمی رود. از جایی که من نشسته بودم به راحتی می شد تمام اندام به جا و مناسبش را وارسی کرد، استاد که می آمد سرِ کلاس اولین کسی بود که بلند می شد، بعد هم موقعِ نشستن مانتوی کوتاه و روشنش را جمع می کرد و می نشست. هوا که گرم می شد دستش را پشت سرش می برد و از زیرِ مقنعه ی کوتاه و اتوخورده ای که داشت گیرِ سرش را باز می کرد و موهاش به آرامی می خوابید. وقتی هم که به بهانه ی گرفتنِ یک خودکار یا جزوه می چرخید و به من نگاه می کرد تلِ قرمزش به چشم می آمد،
اما هر چه که فکر می کنم به یاد نمی آورم آن روز کدام ترانه ی "نرودا" را زمزمه می کرد...

امیر هاتفی نیا مهر 89 تهران

پلیس راهِ کجاوه

2010-10-21T14:57:00.003+03:30

پلیس راهِ کجاوه
نگاهی کوتاه به کجاوه ی اسدالله بقایی
امیر هاتفی نیا
*این متن خلاصه ای از یادداشت اصلی ست.
1. یکی از ده ها دلیلی که خواندن و ورق زدنِ "کجاوه" را دلنشین و لذت بخش می کند، صفحه آراییِ زیبا و انتخابِ فونت های مناسبِ آن است، که از "نشر سوره" هم جز این انتظار نمی رود.
2. نکته ی دیگری که به زعمِ خیلی از دوستان شاید بی اهمیت و یا کم اهمیت به نظر برسد، نام کتاب است، "کجاوه" بارها و بارها موردِ عنایت و لطف اهالیِ فرهنگ و ادب قرار گرفته، چه کتاب ها و مجلاتی که با این نام وارد بازار نشر شده اند، این کتاب ارزشمند می توانست با توجه به ذوق و قلم بسیار شیوا و دلنشینِ نگارنده اش نام در خور و شایسته تر و به زبانی دیگر تک تر بر خود ببیند ؛
3. "کجاوه ی سخن" در دسته بندی های ادبی جزء کارهای گردآوری محسوب می گیرد، خوب بود مطلب جدید و نظریه ی نو و شگرفی در باب شاعران و شعرهاشان در این کتاب می آمد، به طور مثال نگارنده در موردِ "قیصر امین پور" از یک دیدگاه و جنبه ی احساسی تنها به نوشتنِ دیدارش با او بسنده کرده است ؛ این کار باعث می شود که عده ای از بخیلان و کج اندیشان مدعی شوند که "کجاوه" را هر کسی که متصل به یک منبعِ ادبیِ قوی و کتابخانه ی بزرگ باشد، می توانست بنویسد!
4. تقسیم بندیِ ناموزونِ شاعران به ذوقِ آدم می زند، به خصوص قرار گرفتنِ شاعران هم روزگار ما در کنار شاعران کهن ؛ نگارنده می توانست حداقل فهرست را بر اساس تاخر و تقدم شعرِ شاعران نگاشته و ذهنِ خواننده ی کتاب را پیراسته تر و آراسته تر جلو ببرد.
5. انتخاب شاعران طنزپردازِ این کتاب مخاطبانِ حرفه ای ادبیات را با یک علامت سوال رو به رو می کند: اگر بحث بر سرِ وجودِ شعر طنز و شاعر طنزپرداز در این کتاب است، چرا نمونه های برجسته تر و پر محتواتری انتخاب نشده است؟ نمونه هایی که با آثارشان جریان ساز و تعثیرگذار بوده اند ؛ در ضمن این کار ترکیب و ریتم و روالِ مناسب کار را هم به هم ریخته است.
6. خلعِ تعدادی از شاعران معاصر و حتا هم روزگار ما در این کتاب احساس می شود ؛ نمی شود از "فروغ" و "سهراب" و "اخوان" و در حد نازل تری "رحمانی" و "هنرمندیِ" مغموم نوشت، اما نامی از شاعر جهانی "شاملوی" بزرگ نبرد، و یا جایی که از شاعران جوان در این کتاب صحبت می شود، جای خالی بسیاری از شاعران هم روزگار ما احساس می شود، که بدون شک نگارنده ی "کجاوه" برای این انتخاب های جواب و پاسخ قانع کننده ای خواهد داشت.
7. این روزها از هر گوشه و کناری، ادیب و فرزانه ای با طرح نظریه ی جدیدی شاعرانگی شاعرانی مثل "شهریار" و "مشیری" و یا حتا "سهراب سپهری" را زیر سوال می برد ؛ بگذریم که حتا دکتر "ضیاء موحد" برای قالب غزل مجلس ختم هم برپا کرده است، اجازه دهید چشم هایم را آبی بزنم و باز نگاهی به "کجاوه" بیندازم، کارنامه ی ادبیِ "شاملو" به تنهایی گزیده ی نظم و نثر پارسی ست، من دوباره کتاب را ورق می زنم... . هم چنین جای خالی نویسندگان ژورنالیستی هم در این کتاب به چشم می خورد، نویسنگانی که با قلمشان شروع انقلاب مشروطه را رقم زدند، شاعران و نویسندگانی مانند "دهخدا" و "نسیم شمال".
8. نکته ی بسیار مثبتی که در این کتاب جلوه گری می کند، نام بردن از شاعرانی مثل "نصرت رحمانی" و "حسن هنرمندی" ست، شاعرانی که همواره با کم لطفی اهالی ادب ناشناخته باقی مانده اند، و حقیقتن خودِ من نخواهم توانست منکرِ حس خوب و نوستالژیکی که با خواندنِ شعرهای این دو بزرگوار به دست می آورم شوم ؛ پایان تراژدیک زندگیِ "هنرمندی" با خودکشیِ فلسفی ادبی اش در "فرانسه"، و عشق بازی های "نصرت" با دختر همسایه و تریاک کشیدن های بی حد و اندازه اش.
9. پارامترهای انتخاب شعرها نامعلوم است، برای مثال همه ی ما "کسرایی" را با "منظومه ی آرشش" می شناسیم تا "غزلی برای درخت"... . می توان برای این ادعا شاهد مثال های دیگری هم ارایه کرد.
10. جای خالی بیوگرافیِ کوتاهی از شاعران و نویسندگان این کتاب به طور وحشتناکی به چشم می خورد، "بقایی" می توانست دستِ کم به آوردنِ سالروز و مرگ آنان بسنده کند، یا به نظر به جای آوردنِ تیتروارِ آثار شاعران و نویسندگان با اندکی از زندگی نامه ی آن ها، بهتر بود از شاعران جریان ساز و صاحب سبک پرداختِ بیشتری می شد، و یا آن که دوره ها و سبک های ادبی با شکلی مناسب تر و توضیح در خصوص شاعران هر سبک و دوره و مشخصه ی زبانی آن ها در هر بخش به طور مجزا متمایز می شد ؛ به طور مثال در خصوص "امید مجد" نگارنده فقط به این که شاعر در بیست و پنج سالگی شعر را سروده اشاره کرده است، اما این که متولد چه سالی ست، در کجا به دنیا آمده و آثار مهم او چه می تواند باشد صحبتی به میان نیامده، که این در موردِ اکثر شاعران و نویسندگان این مجموعه صدق می کند.
11. قلم "بقایی"، قلمی استوار و منسجم است، اما گاهی خودمانی می شود و صمیمی، و همین امر زمینه سازِ زلف گره زدنِ خوانندگان کتاب با متن می شود و بی هیچ اغراقی می توان گفت: تعثیر این قلم تا جایی ست که مو بر تن آدمی سیخ می شود و احساس می کند که چیزی در حال حرکت زیرِ پوست هایش است:
"کجاوه ی سخن" صفحه ی 537: ""از پدربزگ ها الزامن نباید میراث آن چنانی بماند، همین که پدربزرگ اند کافی ست... ."" به واژه ی الزامن در این جمله نگاه کنید تا چه حد در ذوق آدمی می زند و از صمیمت و ارتباط خودمانی با مخاطب و همچنین بار ادبیِ متن می کاهد، و این متن دلنشین که مزین به شاه جمله ای مانند همین که پدربزرگ ها پدربزرگ اند کافی ست خدشه دار می شود، جمله ای که حتا می تواند در یادها بماند و سینه به سینه نقل شود و تبدیل به یک ضرب المثل ؛ یا در همین صفحه چند خط پایین تر: ""نیما یوشیج همان علی اسفندیاری خودمان است"" و نمونه های درخشان بسیاری که در "کجاوه" خودنمایی می کند. کاش این صمیمت در جای جای این کتاب به چشم می خورد و مخاطب خودش را جدا از نویسنده ی کتاب نمی دانست و با او و دست در دست او "کجاوه" را تا آخرین ایستگاه همراهی می کرد.
12. می توان "کجاوه" را با نمونه های مشابه آن مقایسه کرد، نمونه هایی که تعدادشان هم کم نیست، با "شهریاران شعر" "قلیچ خوانی"، "نشر مروارید" و یا نمونه های دیگر که به طور خاص به شعر کهن و یا نو پرداخته اند، پس این جاست که به امتیاز این گردآوری پی می بریم، وجود
شاعران کهن و معاصر در کنار هم و در گستره ای بیشتر و همچنین با شاهد مثال های بیشتری.
""آن روزها فکر می کردم/اگر از کوچه ی مهتابی شعر مشیری عبور کنم/سر می شکند دیوارش،/حالا فکر می کنم/اگر آن روزها نبود/من/عاشق نمی شدم.""

امیر هاتفی نیا مهر 89 تهران

نوشته بود (ذات بی نهایت شاعرانه)

2010-09-05T16:34:00.006+04:30

"هاتفی نیا" از آن دسته شاعرهایی ست که اعتقادی به ژست و اداهای فلسفی و ادبی ندارد، چون که ذات بی نهایت شاعرانه اش بی نیاز از این مسخره بازی هاست.
..."هاتفی نیا" زندگی شاعرانه ای دارد(برای پی بردن به حقیقت این مسئله یک روز همخانه شدن با او را کافی می دانم) از راه رفتن گرفته تا چایی نخوردن هایش، و از ... گرفته تا ... هایش.
...هیچ وقت نتوانسته ام شخصیت نامتعادل یا نه نامتعارف و عجیب غریبش را پیش بینی کنم، همیشه آن چیزی را می گوید که نباید بگوید و آن کاری را می کند که ...نامتعارف است ؛
پس من هم به رسمِ همین نامتعارفی همین جا نقطه ای می گذارم: .
و به قول شعرهای ناتمام "هاتفی نیا" می نویسم: همین.

ترنی برای از یاد بردن(نگاهی به فیلم شب های زغال اخته ای من)

2010-07-21T16:41:00.013+04:30

ترنی برای از یاد بردن
نگاهی به فیلم شب های زغال اخته ای من(My Blueberry Nights)

نام های دیگر این یادداشت: کازینوی فراموشی، اتفاقی به نام عشق، لطفن خودت را بشناس.
خیلی از اهالی سینما، یا نه سینما دوست ها، یا نه آن هایی که ادای سینما دوستی را درمی آورند، منتظر اعلام لیست منتقدان بزرگ سینما یا جشنواره های معتبر فیلم می مانند تا از روی آن فیلم های مورد علاقه شان را انتخاب کنند و از آن به عنوان یکی از تجهیزات از مجموعه تجهیزات روشنفکری شان استفاده کنند. این مثلن اهالی سینما یا مثلن سینما دوست ها هیچ وقت دست به کشف و شهود نزده و لذت این حرکت را درک نکرده و هیچ وقت هم به قدرت تفکر و انتخاب خود اطمینان نداشته و به آن احترام نگذاشته اند. شب های زغال اخته ای من از آن دسته فیلم هایی ست که به این کشف و شهود نیاز دارد.
در این یادداشت نخواسته ام در جایگاه یک منتقد سینما قرار بگیرم و از دید و زاویه ی یک ادبیاتی یا نه یک دوست دار سینما به این فیلم نگاه خواهم کرد.
باور کنید این بار مسئله بودن یا نبودن نیست...
"نورا جونز" را پیشتر با ترانه های "جاز"ش شناخته ام و از آن جا که رابطه ی من با این نوع موسیقی ها به طور وحشتناکی عالی ست، دوستش می داشته ام و دارم. چهره ی آرام و دوست داشتنی او، باعث می شود که صادقانه بگوییم: هیچ بازیگر زنی نمی توانست نقش" الیزابت(لیزی)" در این فیلم را جز او ایفا کند.
"شب های زغال اخته ای من" ریتم آرام و کندی دارد و مدام ما را مبهوت خلافیت های "داریوش خنجی" مدیر فیلمبرداری این فیلم می کند.
یکی از بی رحمانه ترین کارهایی که می توانست در حق این پروژه صورت بگیرد، انتخاب خواننده ای غیر "نورا جونز" برای تیتراژ آغازین و پایانی این فیلم بود، که خوشبختانه ما این افسوس بزرگ را نخوردیم.
"کوهستان سرد"... ؛ این جاست که به آسانی و تنها با دوکلمه حس نوستالژیکی که در وجود همه ی ماست برانگیخته می شود، نقش اول مرد این فیلم "جود لاو" است، کسی که خود من با دیدنش به یاد "کوهستان سرد" می افتم، "جودلاو" به خوبی از پسِ نقشش برآمده و پک های عمیقی که به سیگارش می زند هر کسی را وادار به کشیدن سیگار یا حداقل تجربه ی یکباره ی آن می کند.
می توان گفت همه ی کاراکترهای این فیلم نوعی خلع را در وجودشان حس می کنند، خلعی به نام عشق ؛ "شب های زغال اخته ای من" جورهای متفاوتی از این خلع بزرگ را به تصویر کشیده و هر کدام از ما به راحتی می توانیم حداقل با یکی از کاراکترها همزادپنداری کنیم.
فیلم متفاوت بودن و دیگر گونه کار کردنش را بارها به رخ می کشد، حقیقت این جمله را می توان از حرکات دوربین، زوایای فیلمبرداری، رنگ آمیزی های خاص و اسلوموشن های به هنگامِ آن درک کرد. این پیش زمینه ای بود برای بحثی با نام شاعر سینما و سینما ی مولد که برای خود من با نام های "برگمن" "بونوئل" و "تارکوفسکی" پیوندی ناگسستنی خورده، اما با کمی اغراق شاید بشود این لقب را، البته با اضافه کردن پسوند کوچک به "کاروای" نسبت داد: "وونگ کاروای" شاعر کوچک سینما.
"کاروای" با سفر پرسوناژی به نام لیزی ما را وارد قصه های دیگری می کند(جورهای دیگری از عشق)، قصه های دیگری که هر کدام به نوعی در طول قصه ی اصلی فیلم(شکست عشقی لیزی) قرار می گیرند و به نوعی فضاسازی برای به نتیجه رسیدن مخاطب می توانند باشند. این جاست که کاراکترهای "آرنی" "سولین" و "لسلی" وارد فیلم می شوند و هر کدام با در میان گذاشتن قصه ی زندگی شان با پرسوناژ اصلی فیلم او را کمک به تصمیم گیری در مورد مسائل زندگی اش می کنند ؛ "لیزی" می فهمد که باید تجربه کرد و از شکست خوردن نهراسید، و مگر جز این است که همین جمله برای رسیدن به زندگی آرام و حقیقی کافی خواهد بود.
در "شب های زغال اخته ای من" سکانس های ترن هوایی مدام سیر و سلوک های "لیزی" را یادآور می شود، سیر و سلوکی که نطفه اش را عشق ریخته و به اتفاقی به نام عشق نیز ختم می شود.
این یادداشت با یک دروغ بزرگ شروع شد، مرا ببخشید؛ بودن یا نبودن، مسئله این است.

امیر هاتفی نیا خرداد 89 همدان

نوشته بود (لبخند راهبانه ی عیسی)

2010-04-18T13:36:00.014+04:30

...و این مهم است که امیر هاتفی نیا ژست های روشنفکرمابانه به خود نمی گیرد، اما غالبا روشنفکری روشنگر است!
فضای گاه غم انگیز و درام گونه اش از او معصومیتی می تراشد شبیه پیکره ی داوودِ میکلانژ!
از پس پشت سلامت روانیِ کلامش، یک روح پریش پر تلاطم دائمأ سرک می کشد، هاتفی سعی در مهارش دارد! اما درست در بزنگاه شعرش قد می کشد، رشد می کند و به ساقه ی سخنش درمی پیچد!
او فقط لبخند می زند، و این مرا به یاد لبخند راهبانه ی عیسی می اندازد، و آن سیلی که به صورتش خورد!
نبوغ هاتفی را انکار نمی کنم چرا که آشکارا هر جا که لازم بوده سینه سپر کرده است!
من موظفم برتری های غیر قابل انکار او را نسبت به هم قطارانش گوش زد کنم!
می توانم به مخاطبان شعر مژدگانی دهم، که شاعری دارد متولد می شود، که خوب می داند چه کند، و رگِ خوابِ زمانه اش را، خوب می تواند بزند!